Nawet po całkowitym chirurgicznym usunięciu czerniaka pacjenci z chorobą wysokiego ryzyka pozostają zagrożeni nawrotem. W przypadku czerniaka nawroty często pojawiają się w pierwszych dwóch latach, a ich większość ma charakter przerzutowy.
Projekt badania
Do międzynarodowego badania INTerpath-001 włączono 1137 pacjentów z czerniakiem skóry w stopniach IIB do IV, u których guz został całkowicie usunięty chirurgicznie. Badanie było randomizowane, podwójnie zaślepione i obejmowało placebo oraz aktywną grupę kontrolną. Pacjentów losowo przydzielono do dwóch grup. Jedna otrzymywała pembrolizumab w połączeniu z intismeranem, a druga sam pembrolizumab. Intismeran podawano w dawce 1 mg co trzy tygodnie (do maksymalnie dziewięciu podań). Pembrolizumab stosowano przez około rok, również w grupie kontrolnej.
Badanie jest częścią programu badań INTerpath, które obejmuje obecnie dziewięć badań fazy II i III dotyczących różnych nowotworów, m. in. niedrobnokomórkowego raka płuca, raka pęcherza moczowego i raka nerki.
Mniej nawrotów i mniej przerzutów odległych
W okresowej analizie połączenie intismeranu z pembrolizumabem przyniosło statystycznie istotną i klinicznie znaczącą poprawę zarówno w zakresie przeżycia wolnego od nawrotu, jak i wolnego od przerzutów (w porównaniu z samym pembrolizumabem).
Badanie nadal trwa – producenci przekazali na tym etapie informację o osiągnięciu punktów końcowych, natomiast nie znamy jeszcze szczegółowego rozkładu korzyści w poszczególnych podgrupach ani pełnego zestawu danych dotyczących skuteczności. W trakcie oceny są jeszcze między innymi dane dotyczące przeżycia całkowitego (OS).
Mechanizm terapii
Użycie mRNa pozwala na bardzo precyzyjne zaprojektowanie terapii dopasowanej do biologii konkretnego nowotworu. Mechanizm działania terapii rozpoczyna się od analizy guza. Identyfikuje się mutacje charakterystyczne dla nowotworu u konkretnego pacjenta. Następnie wybiera się do 34 wybranych antygenów, które mają największy potencjał w wywołaniu możliwie najbardziej swoistej odpowiedzi immunologicznej przeciwko komórkom nowotworowym.
Cząsteczka mRNA pełni w tym procesie funkcję instrukcji – dostarcza organizmowi informację potrzebną do wytworzenia określonych antygenów (bez ingerencji w DNA pacjenta), które następnie mogą zostać rozpoznane przez układ odpornościowy.
Intismeran i pembrolizumab działają na różnych etapach odpowiedzi przeciwnowotworowej. Terapia mRNA ma dostarczyć układowi odpornościowemu informacji o charakterystycznych cechach komórek nowotworowych i pobudzić odpowiedź przeciwko nim. Pembrolizumab (humanizowane przeciwciało monoklonalne) wiąże się z receptorem PD-1 na limfocytach T, wzmacniając odpowiedź immunologiczną (przeciwdziałając domyślnemu jej wyciszeniu z udziałem tego receptora).
Badana terapia ma nauczyć komórki odpornościowe rozpoznawać i atakować nowotwór, dlatego bywa określana w mediach spersonalizowaną szczepionką przeciwnowotworową. To atrakcyjne i dobrze sprawdzające się w nagłówkach określenie, które może być mylące – terapia ta ma sens jedynie w zapobieganiu nawrotom u osób, które już zachorowały na czerniaka (do personalizacji antygenów potrzebna jest analiza komórek konkretnego nowotworu u konkretnej osoby).
Na pełne wyniki i dane o bezpieczeństwie jeszcze czekamy
W poprzednich badaniach pembrolizumabu najczęściej zgłaszane działania niepożądane wynikały z nadmiernej aktywacji układu odpornościowego (zmęczenie, ból w miejscu podania leku, dreszcze). Na pełną ocenę bezpieczeństwa połączenia tej immunoterapii z personalizacją mRNA musimy poczekać – będzie wymagała analizy kompletnych wyników.
Producent zapowiedział rozmowy z organami regulacyjnymi dotyczące potencjalnych wniosków o rejestrację, najpierw jednak konieczne będzie przedstawienie pełnych wyników badania i ich ocena przez odpowiednie instytucje.
Publikacja szczegółowych wyników INTerpath-001 czeka jeszcze na zakończenie trwającego badania, jednak informacja o obiecujących dotychczas osiągniętych punktach końcowych to istotny krok w stronę indywidualizacji leczenia nowotworów – terapii projektowanych na podstawie indywidualnych cech molekularnych guza konkretnego pacjenta.
Bibliografia:
