Transport sanitarny – co to jest i na czym polega?
Transport sanitarny w ramach POZ obejmuje przewóz pacjenta:
- na leczenie szpitalne lub dzienne,
- transport na pierwszą wizytę w poradni specjalistycznej i z powrotem,
- przewóz z miejsca pobytu na zabiegi, procedury medyczne i z powrotem,
- transport do zakładów opieki długoterminowej.
Istotą tego świadczenia jest nie tylko sam przewóz, ale również zapewnienie bezpieczeństwa medycznego w trakcie transportu, co odróżnia go od standardowego transportu osób.
POZ i AOS – jak skorzystać z transportu sanitarnego?
Aby skorzystać z transportu sanitarnego, konieczne jest uzyskanie zlecenia od lekarza. Może je wystawić:
- lekarz POZ (podstawowej opieki zdrowotnej),
- lekarz specjalista (w ramach Ambulatoryjnej Opieki Specjalistycznej).
Decyzja o wystawieniu zlecenia opiera się na ocenie stanu zdrowia pacjenta, w szczególności jego zdolności do samodzielnego przemieszczania się oraz ryzyka pogorszenia stanu zdrowia podczas transportu.
Czy transport sanitarny jest bezpłatny?
Transport sanitarny może być:
- bezpłatny (finansowany przez NFZ),
- częściowo odpłatny (40%),
- pełnopłatny.
Zakres finansowania zależy od wskazań medycznych oraz stopnia niesprawności pacjenta. Bezpłatny transport sanitarny przysługuje w sytuacjach, gdy jest on konieczny z medycznego punktu widzenia. Dotyczy to przede wszystkim przypadków, w których pacjent musi podjąć leczenie w placówce medycznej, wymaga kontynuacji leczenia lub ma dysfunkcję narządu ruchu uniemożliwiającą korzystanie z transportu publicznego.
Transport sanitarny finansowany w 40% przysługuje pacjentom, którzy są zdolni do samodzielnego poruszania, się, ale wymagają wsparcia przy korzystaniu z transportu publicznego. Ponadto, sfinansowanie na poziomie 40% jest możliwe, jeśli cierpisz na jedną z chorób wymienionych w rozporządzeniu (należą do nich m.in. choroby krwi i narządów krwiotwórczych, choroby nowotworowe, psychiczne, układu nerwowego, oddechowego, trawiennego, krążenia, urazy i zatrucia).
W pozostałych przypadkach transport sanitarny jest pełnopłatny.
Transport daleki – co to jest i komu przysługuje?
Na terenie kraju transport daleki przysługuje w sytuacji, gdy – ze względów medycznych – konieczne jest korzystanie ze świadczeń określonej poradni specjalistycznej lub wysokospecjalistycznych świadczeń ambulatoryjnych w placówce oddalonej od miejsca zamieszkania o ponad 120 km (łącznie „tam i z powrotem”), a stan zdrowia pacjenta uniemożliwia samodzielny dojazd. W takim przypadku transport realizowany jest z miejsca zamieszkania do najbliższej właściwej placówki oraz z powrotem.
Jeżeli z przyczyn losowych chory musiał skorzystać z pomocy medycznej w szpitalu za granicą i jednocześnie:
- Stan zdrowia pacjenta nie pozwala, byś samodzielnie wrócił do domu – transport od granicy kraju do miejsca zamieszkania chorego.
- Pacjent wymaga dalszego leczenia, a jego stan zdrowia zezwala na uzyskanie wypisu i nie ma medycznych przeciwwskazań do przewozu – transport od granicy kraju do placówki, w której będzie prowadzona kontynuacja leczenia, położona najbliżej jego miejsca zamieszkania.
Decyzję o jego przyznaniu podejmuje NFZ na podstawie oceny lekarza POZ.
Transport sanitarny a pogotowie – najważniejsze różnice
Transport sanitarny nie jest tożsamy z działaniem zespołu ratownictwa medycznego. Transport sanitarny dotyczy sytuacji planowych, podczas gdy pogotowie ratunkowe działa wyłącznie w stanach zagrożenia życia lub zdrowia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje transport sanitarny?
Może być bezpłatny, jeśli istnieją wskazania medyczne i lekarz wystawi zlecenie. W innych przypadkach może być częściowo (40%) lub w pełni odpłatny.
Kto wystawia zlecenie na transport sanitarny?
Zlecenie wystawia lekarz POZ lub lekarz specjalista na podstawie oceny stanu zdrowia pacjenta.
Czy można samodzielnie zamówić transport sanitarny?
Nie. Warunkiem skorzystania z transportu finansowanego przez NFZ jest posiadanie zlecenia lekarskiego.
Czy transport sanitarny obejmuje powrót do domu?
Tak, jeśli istnieją wskazania medyczne, np. po wypisie ze szpitala i przy ograniczonej mobilności.
Artykuł zaktualizowany w kwietniu 2026.
Więcej informacji na temat transportu sanitarnego można znaleźć w Nawigatorze Pacjenta.
Źródło: Nawigator Pacjenta | rpp.gov.pl
